Fişek Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı














 

Çocuk Emeğine Karşı Küresel Yürüyüş

    Küresel Yürüyüş nedir?   
       Küresel Yürüyüşçüler Yürüyen Klinik'te   


Güney Asya Çocuk Emegi Haberleri


ARALIK 2002 - Cilt I, Sayı 3.

İçindekiler

1. KÜRESEL KONULAR
   Reddedilen Çocukluk

2. GÜNEY ASYA
   Çocuk Katılımı, Güney Asya Özel Görev Kuvveti

3. ULUSAL BASLIKLAR

  1. Bangladeş
       Egitime Ideal Yaklasim

  2. Butan
       Toplam Çocuk Emegi-Ulusal Istatistikler

  3. Hindistan
       Çocuk Emegi Rehabilitasyon Semasi

  4. Maldiv Adalari
       Çocuk Ticareti

  5. Burma/ Myanmar
       Zorla Çocuk Emegi

  6. Nepal
       Çocuklarin Barinma Haklari

  7. Pakistan
       Hapishane Sinirlari: Pakistan'da Çocuk Haklarinin Reddi

  8. Srilanka
      

4. TARTIŞMA
   Yeni Gelen Nesil Haklarini Savunuyor

5. OLGULAR VE DEĞERLER
   Sayilarla Güney Asya

6. ÖZEL
   Yayınlar
   Kaynaklar
   Olaylar


1. KÜRESEL KONULAR

Insan Haklari'nin Merkezinde Çocuk Haklari
10 Aralik 2002

Dünyada insan haklarinin en genis ve ihmalkar biçimde ihlali, toplumun en fazla incinebilir kesimlerine karsi gerçeklesmektedir. Dünya Insan Haklari Günü'nü kutlarken, 246 milyon çocuk zengin insanlarin evlerine hapsedilmis, hali dokuma tezgahlarina zincirlenmis, kakao tarlalarinda esir edilmis, ve kendi evlerinden çok uzaklardaki genelevlere ticaret yoluyla kaçirilmistir. Dünyadaki her 12 çocuktan birinin anlamli bir egitim için var olan haklari reddedilmektedir.

2.GÜNEY ASYA

Çocuk Katilimi, Güney Asya Özel Görev Kuvveti
CWA-Çocuk Katilimi, Güney Asya Özel Görev Kuvveti'nin ikinci toplantisi, 27-29 Kasim 2002 tarihleri arasinda, Bangalore-Hindistan'da gerçeklestirildi; bu toplantiya Çalisan Çocuklar için Endiselenenler ev sahipligi yapti. Özel görev kuvveti, 7 çocuk organizasyonunu temsil eden 7 çocuktan, ve Banglades, Hindistan, Nepal, Pakistan ve Sri Lanka'da çocuk emegi ve çocuk haklari üzerine çalisma yapan sivil toplum örgütlerinden ayni sayidaki yetiskin temsilciden olusmaktaydi.

3.ULUSAL BASLIKLAR

BANGLADES

Egitime IDEAL Yaklasim
Net kayit oranlari, Dinajpur'un ilkokullarinda %97'lik bir toplumsal cinsiyet dengesine ulasti; Herkes Için Yogun Bölgesel Egitim Yaklasimi (IDEAL) müdahalesi, son bes senede, bu okullarda, ilkokul egitiminde kalite konusunun önemle altini çizdi. Avustralya hükümeti, çocuklara kaliteli egitim saglamak için, Banglades Hükümeti'nin çabalarina, IDEAL projesi vasitasiyla, 1998'den beri destek olmaktadir. Avustralya'nin IDEAL'e destegi, 400.000 çocuga ulasacak sekilde 13 bölgedeki 2000 okulda sürmektedir.

[Kaynak: Daily Star News]

BUTAN

Toplam Çocuk Emegi-Ulusal Istatistikler

  • Uluslararasi Çalisma Örgütü (ILO)'nün tahminlerine göre, 2000 yilinda, 10-14 yaslari arasinda, kendi yas grubunun %51.05'ini temsil eden yaklasik 124.000 ekonomik açidan aktif çocuk olacaktir. Bu çocuklardan 389.000'i kiz, 69.000'i oglan çocugudur.

    [Kaynak: ILO-Istatistik Bürosu, Ekonomik Açidan Aktif Nüfus 1950-2010, STAT Çalisma Raporu, ILO 1997]

  • 1995 yilinda, 10-14 yaslari arasinda, kendi yas grubunun %55.10'unu temsil eden, yaklasik 115.000 ekonomik açidan aktif çocuk vardi (343.000 kiz, 64.000 oglan çocugu).

    [Kaynak: ILO-Istatistik Bürosu, Ekonomik Açidan Aktif Nüfus 1950-2010, STAT Çalisma Raporu, ILO 1997]

HINDISTAN

Çocuk Emegi Rehabilitasyon Semasi
Çocuk Emegi Rehabilitasyon Semasi Yüksek Mahkeme'ye sunuldu; bu sema, ülke çapinda tehlikeli sanayilerde çalisan 400.000 çocugun rehabilitasyonunu gerçeklestirmeyi amaçlamaktadir.

MALDIV ADALARI

Çocuk Ticareti
SAARC ülkeleri arasinda, Maldiv Adalari'nda çocuk ticaretinde son zamanlarda önemli bir artis gözlenmektedir.

[Kaynak:CATW Fact Book, Masako Iijima, "Güney Asya çocuk fuhusuna karsi birlik olmak için uyardi", Reuters, 19 Haziran 1998]

MYANMAR/BURMA

Zorla Çocuk Emegi

  • Oldukça yayginlasan zorla çalistirma (zorla çocuk emegi de dahil olmak üzere), sadece pirinç gibi ihraç ürünlerinin sulanmasi için önemli olan sulama hizmetlerinin insasi ve sürdürülmesinde degil, ayni zamanda, ihraç ürünlerinin kara ve tren yoluyla limanlara tasinmasini saglamasindaki önemle de, materyal açidan büyük katkilar saglamaktadir.

    [Kaynak: US Devlet Departmani, Insan Haklari Pratikleri-Ülke Raporlari - 1999, 25 Subat 2000]

  • Burma, dünyadaki bütün ülkelerden daha fazla çocuk askere sahip olan bir ülke olarak taninmaktadir. Burma'daki çocuk askerlerin çogunlugu, Burma Ulusal Ordusu'nda yer almaktadir, ve bu ordu çocuklari, 11 yas civarinda zorla askere almaktadir. Bu çocuklar, egitimleri boyunca dayaga ve sistematik bir sekilde çesitli asagilanmalara maruz kalmaktadir.

NEPAL

Çocuklarin Barinma Haklari
Bir grup seçkin organizasyon, Güney Asya Bölgesi'nde bulunan organizasyonlarin halihazirda devam eden çalismalarinin bir parçasi olarak, çocuklarin barinma haklarini nasil saglayabilecekleri konusunda gerçeklesen bir seminerde bir araya geldiler. HIC, Nepal, Hindistan, Sri Lanka ve Banglades'te insan haklari, çocuk haklari ve barinma konusunda hizmet veren kuruluslarla irtibata geçti, ve bu konuyu, Birlesmis Milletler'in bu konudaki deneyimleri ve Hindistan'da bu konuda çalisma yapan organizasyonlarin çalismalari isiginda tartisti. Katmandu'da CWIN bu seminere 22-23 Kasim tarihleri arasinda ev sahipligi yapti.

PAKISTAN

Hapishane Sinirlari: Pakistan'da Çocuk Haklarinin Reddi
Pakistan'da cezai suçlarla hüküm giyen çocuklar polis tarafindan düzenli olarak iskence görmektedirler. Bu çocuklarin çogu, mahkemelerinin sonucunu beklemek için, aylarca ve hatta yillarca, fazlaca kalabalik alikoyma hizmetlerini gerçeklestirmektedirler. Alikonan çocuklara uygulanan muamele, Çocuk Haklari Sözlesmesi'ne aykiri oldugu kadar, Pakistan kanunlarina da aykiridir. Kanun, 24 saatlik bir tutuklamadan sonra süphelilerin hakim önüne çikmasini gerektirse de, çocuklar üç ay kadar, hakim önüne çikmadan alikonulabilmektedir.

[Kaynak: www.hrw.org]

SRI LANKA

Çocuk Asker Kullanimi
Insan Haklari ihlali, hem Sri Lanka hükümeti ve hem de Tamil Eelam'in Özgürlük Kaplanlari (LTTE) tarafindan, çatismayi atesleyici etki yapti; bu konu baris sürecinde direk olarak alti çizilmesi gereken bir konudur. Iki taraf da, yaklasik 20 yildir süren çatismanin çözüme ulasmasi için insan haklari koruyucularinin adadaki siyasi kontrolleri üzerinde anlasmaya varmalidirlar. Yüz yüze görüsmelerin, sürekli ertelense de, en erken Temmuz ayinda Tayland'da gerçeklesmesi bekleniyor.

[Kaynak: www.hrw.org]

4.TARTISMA

Yeni Gelen Nesil Haklarini Savunuyor
Güçlü bir gel-git dalgasi Hindistan'in kirsal kesiminde yükselmekte; ve bu devrim, toplumun en etkili silahi tarafindan yürütülüyor: Yeni Gelen Nesil. Genç Bolsevikler, siyasetçilerin uzun zamandir umursamadiklari haklari için savasmakta kararlilar.

Son zamanlarda, küçük, tozlu bir kentte bu kalabalik gerçeklestiginde, çocuklar gündemlerini çok net bir sekilde belirlediler: "Daha fazla sömürüye hayir!". Sekiz noktada özetlenen kararlar, üç gün boyunca süren Bal Mahapanchayat'in sonunda alindi.

Bal Mahapanchayat, 24-26 Haziran tarihleri arasinda, Bal Ashram'da, Güney Asya Çocuk Köleligi Komisyonu'nun rehberliginde düzenlendi. Bu muazzam toplantinin yegane amaci, liderlik haklarinin saglanmasi için çalismakti. Mahapanchayat, çogu borçlu esaretten kurtarilmis olan çocuklara birbirleriyle iletisime geçme imkani sundu ve çocuklarin güçlendirilmesi kampanyasina bagli olarak kurulan "Çocuk Dostu Köy"e dair deneyimlerini birbirleriyle paylasmalarina olanak sagladi.

.....

    Sekiz noktada özetlenen Bal Mahapanchayat sunlari içermektedir:
  • Her bir köyde çocuk emegi sona erdirilecek;
  • Her çocuga bedava ve kaliteli zorunlu egitim olanaklari saglanacak;
  • Kiz ve oglan çocuklari için ayri uygun tuvaletler saglanacak;
  • Okullarda temiz içme suyu saglanacak;
  • Okul sinirlarinin insaati gerçeklesecek;
  • Ögretmen sayisi arttirilacak ve çocuklara okullarda daha insanca muamele edilecek;
  • Yetiskinlerin davranislarinda degisme saglanacak;
  • "Çocuk Dostu Köy" kavrami ülke çapinda yayginlastirilacak.

...

[Kaynak: www.globalmarch.org]

5. OLGULAR VE DEGERLER

Sayılarla Güney Asya
 

1. Güney Asya’nın İnsan Gelişimindeki Pozisyonu Raporu, 2002

 

İnsan Gelişimi Göstergeleri

Sırası

Sıra

Kişi başına düşen milli gelir

Doğumda tahmin edilen yaşam süresi

Yetişkin Okur-Yazar Oranları

Kayıt

Oranları

Hedef: bebek ölümü oranlarının 2/3 azaltılması

Hedef: Açlık çeken insanların oranının yarıya indirilmesi

10’luk düzende yönetim skoru

 

2002

2001

1999

1990

US$ in ‘00

2000

‘00’deki yüzde

‘93’teki yüzde

 

 

 

Sri Lanka

89

81

2

4

3,530

72.1

91.6

70

İzleniyor

İzleniyor

5

Hindistan

124

115

2

6

2,358

63.3

57.2

55

Gerisinde

Çok gerisinde

9

Pakistan

133

127

0

3

1928

60.0

43.2

40

Çok gerisinde

İzleniyor

-6

Nepal

142

129

0

6

1327

58.6

41.8

60

İzleniyor

Çok gerisinde

6

Bangladeş

145

132

0

2

1602

59.4

41.3

37

İzleniyor

Çok gerisinde

6

     [Kaynak: BM İnsan Gelişimi Raporu ]

 

2.Güney Asya – Dünya Çocuklarının Durumu, 2003

 

 

 

Bangladeş

Butan

Hindistan

Nepal

Pakistan

Sri

Lanka

Maldiv Adaları

Myan

mar

Güney Asya

5 Yaş Altı Ölüm Oranları

 

58

52

54

55

43

130

58

43

 

5 Yaş Altı Ölüm Oranları

1960

248

300

242

315

227

133

300

252

244

1990

144

166

123

145

128

23

115

130

128

2001

77

95

93

91

109

19

77

109

98

Ortalama yıllık azaltılma oranı (%)

1960 –90

1.8

2.0

2.3

2.6

1.9

5.8

3.2

2.2

2.2

1990 2001

5.7

5.1

2.5

4.2

1.5

1.7

3.6

1.6

2.4

1990’dan beri azaltılma

 

47

43

24

37

15

17

33

16

23

Kişi Başına Düşen Milli Gelir, Ortalama Yıllık artış oranı (%)

1960 –90

0.5

-

1.6

0.5

2.9

2.7

-

1.4

1.7

1990 2001

3.1

3.5

4.0

2.5

1.2

3.8

5.3

5.1

3.6

Toplam Doğum Oranı

1960

7.0

5.9

5.9

6.0

6.3

5.8

7.0

6.0

6.1

1990

4.6

5.9

3.9

5.2

6.0

2.6

6.4

4.0

4.2

2001

3.6

5.2

3.1

4.6

5.2

2.1

5.5

3.0

3.4

Ortalama yıllık azaltılma oranı (%)

1960 –90

1.4

0.0

1.4

0.5

0.2

2.7

0.3

1.4

1.2

1990-2001

2.2

1.0

2.1

1.1

1.3

1.9

1.4

2.6

2.0

[Kaynak: Dünya Çocuklarının Durumu, 2003-UNICEF 2002]

Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı
Selanik Cad. 52/4 Kızılay-Ankara
Tel : 0.312.4197811, Faks : 0.312.4252801
http://www.fisek.org.tr