|
|
|
|
|
|
|
|
|
Çocuk Emeğine Karşı Küresel Yürüyüş
Güney Asya Çocuk Emegi HaberleriKASIM 2002 - Cilt I, Sayi 2.
ÖZEL MAKALE
1. KÜRESEL KONULAR
2. ULUSAL BAŞLIKLAR
3. TARTIŞMA Çocuk Emegine Meydan Okuma / Gauri Pradan 4. OLGULAR ve DEĞERLER Nepal'de Çocuklar-2002 ÖZEL MAKALEDünya Çocuk Günleri Gerçeklesirken 246 Milyon Çocuk Isçi 19 Kasim 2002 - Çocuk Istismarini Önleme-Dünya Günleri'nin gerçeklestigi su siralarda, günümüz dünyasinda, bugün, yaklasik çeyrek milyar çocuk isçi bulunmakta ve bu durum, yarinin Evrensel Çocuk Günü'nde artan oranlarda ilerlemeye devam etmekte. Dünyadaki her çocuga bakim sözü verilirken, çocuk emegi belasi, halen sayisiz miktarda çocugu temel haklarindan yoksun birakmakta. Tüm çocuklarin yasamlarini korumak için, yenilenmis bir kararlilikla bu dünya günlerinin altinin çizilmesi gereklidir. Hükümetler, BM Çocuk Haklari Sözlesmesi ve ILO Çocuk Emegi Sözlesmesi baglamindaki sözlerini yerine getirmek konusunda uyarilmalidir. Uluslararasi toplum, çocuklarin korunmasi ve gelisimini, yürüttükleri yardim programlarinin en önemli önceligi haline getirmelidir. Is dünyasi, daha kolay kar getirir düsüncesiyle çocuklari kullanmayi birakmalidir. Ve hepsinden önemlisi, yetiskin veya çocuk fark etmeksizin, dünya genelindeki tüm insanlar, çocuklarin çocuk isçi olarak sömürülmesinin bu dünyada yeri olmadigini açikliga kavusturmalidirlar. [Kaynak: www.globalmarch.org] 1. KÜRESEL KONULARGünümüz Dünyasinda Milyonlarca Çocuk Köle
Günümüz dünyasinda 8 milyondan fazla çocuk bugün kölelikle karsi karsiya. Bu çocuklar, borçlu esir olarak çalismakta; silahli çatismalar boyunca askere alinmakta; fuhus, pornografi ve diger yasa disi faaliyetlerde kullanilmakta; ve çocuk ticaretine maruz kalmaktadir. 15 yasindan küçük 111 milyondan fazla çocuk, bir an evvel geri çekilmeleri gereken tehlikeli sartlar altinda çalismaktadir. Bu çocuklar egitim ve diger tüm çocuk haklarindan yoksun yasamaktadir. Bugün, çocuklarin en hizli kölelestirilme yolu çocuk ticaretidir. Bati Afrika'da, 6 yasindaki kiz çocuklari, hizmetçi olarak çalistirilmak üzere bu ticarete maruz kalmakta; Güney Asya'daki oglan çocuklari, evlerinden kaçirilip, Birlesik Arap Emirlikleri'nde deve jokeyi olmaya kiz çocuklari ise Ingiltere'de fuhusa zorlanmaktadir. [Kaynak: www.stophumantraffic.org] BM Bildirisi Önerisi: "Çocuklar Için Uygun Bir Dünya" BM Milletler Genel Kurulu - Çocuklar Özel Oturumu (UNGASS) tarafindan geçtigimiz Mayis ayinda yayinlanan 5 noktalik bildiri, 13. Uluslararasi Çocuk Haklari Günü'nde Katmandu'da kamuoyuna sunuldu. Bu bildiri, "çocuklar için uygun bir dünya" olusturmak adina, çocuklar ve gençler için zaman sinirli bir grup özel amaç sunmaktadir. Bu amaçlar, iyi beslenme ve bulasici hastaliklarin kontrolünü içermek üzere saglikli yasamin desteklenmesine yönelik çalisma alanlarina öncelik vermektedir. Bildiri, çocuklar için kaliteli egitim saglanmasina (2015'e kadar bedava ve zorunlu temel ilkokul egitimi), çocuklarin her türlü istismar, kötüye kullanma ve siddetten korunmasina ve çocuklarda HIV/AIDS'le mücadeleye yönelik çalismalara dair programlari da içermektedir. [Kaynak: The Kathmandu Post] 2. ULUSAL BAŞLIKLARBANGLADEŞ Bilinçliligi Arttirmak Için Otobüs Bileti Dhaka -- Banglades, Dhaka sehrinde, çocuk emegi konusunda özel mesaj içeren otobüs biletleri, yakin zamanda, Banglades Sishu Adhikar Forumu (BASF), yerel bir sivil toplum örgütü ve Global March Against Child Labour Banglades Ulusal Koordinatörü tarafindan yürürlüge kondu. Biletler, BASF tarafindan, ILO/IPEC'in destegi ile bastirildi. Organizasyon, çocuk emeginin en kötü biçimleri konusunda kitlelerin bilinçliligini arttirmak amaciyla otobüs bileti bastirma yolunu seçti. Otobüsler, sehrin en yaygin ulasim araci olmakla birlikte, toplumun büyük bir kesimi tarafindan kullanilmaktadir. [Kaynak: UNB] HİNDİSTAN Karnataka'da 40.000 Çocuk Isçi Bulunuyor Karnataka Hükümeti Çocuk Emegi Birimi'nin yaptigi arastirmaya göre, sehirde, % 20'si tehlikeli islerde çalismak üzere, 40.000 çocuk isçi bulunmaktadir. Çocuk emeginin sona erdirilmesi eylem plani altinda gerçeklestirilen arastirmanin geçtigimiz Aralik ayinda tamamlanmasi planlanmisti. Buna göre, arastirmanin, Birim'e, rehabilitasyon uygulanacak çocuklarin ve sorunlarinin boyutlarinin belirlenmesi için yardimci olacagi düsünülmektedir. Birim, eylem plani onaylandiktan sonra, Karnataka'daki 50 okulda bulunan çocuklari rehabilite edecektir. Okullar daha simdiden onaylanmistir. Ayrica, ulusal çocuk emegi projesi kapsaminda açilan 176 okulda da çocuklar rehabilite edilecektir. [Kaynak: The Asian Age] NEPAL Nepal Eylemcileri 2002 Kölelik Karsitligi ödülünü kazandi Backward Society Education (BASE), bu yilin Kölelik Karsitligi Ödülü'nü kazandi. Bir halk örgütü olan BASE, Nepal'deki borçlu esarete karsi yürüttügü üstün çalismalari dolayisiyla, Londra'da 3 Kasim Sali günü sereflendirilecek. BASE'in kurucusu ve direktörü olan Dilli Chaudhary, ödülü almak için Londra'da olacak.
[Kaynak: www.antislavery.org] Ayaklanma Bu Güne Kadar 110 Çocuk bildirdi Katmandu, 20 Kasim - Informal Sector Service Centre (INSEC)'in bugün yapmis oldugu basin açiklamasina göre, halihazirda sürmekte olan "Hükümet - Maocular" savasi dolayisiyla , ülke, bugüne kadar 110 çocugu kaybetmis durumda. Halen sürmekte olan savasta, devlet bugüne kadar 62 çocugun ölümüne neden olurken, Maocular da bu sayi en az 48 olarak bildirilmekte. [Kaynak: The Kathmandu Post] Çocuk Emegi ile Mücadele için 5 milyon Dolar Amerikan Ödenegi ABD Çalisma Bakanligi, Nepal'de çocuk emeginin en kötü biçimleriyle mücadele etmek için, ülkenin bir pilot projesine 5 milyon dolar ödenek tahsis etti. Nepal, El Salvador ve Tanzanya disinda bu tip bir ödenegi alan üç ülkeden biri olma konumunda bir ülke. Proje, ILO/IPEC tarafindan uygulanacak. Ödenek ise, Nepal hükümetinin verilen süre içerisinde çocuk emeginin en kötü biçimleri ile mücadele etmek için genis kapsamli ve bütüncül girisimler gelistirmesine karsilik olarak verilmisti. Dünya Çocuk Günü'ne denk gelmekle birlikte, bu programla, Nepal ve ILO'nun bu kapsamdaki ilk programi baslatmaktadirlar. Egitim olanaklari, mesleki egitim ve 35 bölgede çocuk emegi söz konusu olan 35.000 aileye gelir getirici faaliyetlerde destek saglanmasi yoluyla, çocuk emeginin en kötü biçimlerine maruz kalan 127.000 çocuga özel müdahaleler gerçeklestirilecektir. Nepal'de, yaklasik 2.6 milyon çocuk isçi bulunmaktadir. [Kaynak: The Rising Nepal - www.hrw.org] PAKİSTAN Çocuk Emeginin Sona Erdirilmesi Projesi Pencap, Pakistan - Pencap Çalisma Bakanligi, ILO'nun da katkilariyla, tehlikeli islerde çalisan çocuklara yönelik çocuk emeginin sona erdirilmesi planini baslatti. Öncelikli olarak, çocuk emeginin tamamen yasaklandigi tehlikeli meslekler listesini belirlemek amaciyla, çocuk emegi sözlesmeleri organize edilecek. En son sözlesmenin ilkeleri isiginda, sadece geçerli Çalisma Kanunu degistirilmekle kalmayacak, ayni zamanda bu gibi mesleklerde 18 yasin altinda çocuk çalistirma tümden yasaklanabilecek. Bununla beraber, bu çocuklarin rehabilitasyonu için de etkili önlemler alinabilecek. Pencap'ta çocuk emeginin kullanildigi, ve çocuklarin yasamlari için büyük tehlike gösteren bu sektörler söyle siralanabilir: Havai fisek imalati, tabakhaneler, kimya sanayii, silindir gaz doldurma. [Kaynak: PPI - www.hrw.org] 3. TARTIŞMA Çocuk Emegine Meydan Okuma Gauri Pradan Giris: Çocuklar toplumumuzun ayrilmaz bir parçasidir; bu nedenle, çocukluk haklarini, insan olmaktan kaynaklanan kendi dogal haklarinin bir parçasi olarak hak etmektedirler. BM Çocuk Haklari Sözlesmesi, dünyadaki her çocugu hayatta kalma, gelisme, korunma ve katilim hakki oldugunu temin etmistir. Bu, her türlü istismar, kötüye kullanmadan ve zarardan korunma hakkini beraberinde getirmektedir. Çocuklar, gelecek için en büyük umut ve esin kaynagi sayilirlar. Ancak, dünyadaki çocuklarin büyük bir çogunlugu kendi temel haklari reddedilerek ve onlar olmaksizin yasamaktadir. Bu durum, çocuklarin büyük bir çogunlugunun çok tehlikeli durumlarda yasadigi ve çalistigi üçüncü dünya ülkelerinde büyük boyutlardadir. Dünyanin bu bölgelerinde yasayan çocuklar, sadece açlik, yetersiz beslenme ve sömürü gibi sorunlara degil; kötüye kullanma ve istismara da sunuk (maruz) kalmaktadir ki, bu çocuklar sikintili bir yasam sürdürmektedir. Çocuk emegi, çocuklarin, fiziksel, ekonomik ve sosyal açidan kötüye kullanilmasidir; Nepal toplumunda ise, gündelik yasamin bir parçasi olarak düsünülmektedir. CWIN anket çalismalarindan birinin bildirdigine göre, Nepal'deki çocuklar, 65 farkli sektörde yer almaktadir. Çocuk emegi, sosyo-ekonomik ve siyasal gerçekligin hem nedeni hem de sonucudur. Sorunun Boyutlari: Nepal'deki siyasal sistemde yasanan degisimler, çocuk emeginin sona erdirilmesi konusunda beklenen degisimi getirmemistir. Kirsal ekonomide, ailelerin geçimlerinde hala çocuklar önemli roller üstlenmektedirler. Su getirilmesi, yakacak odun toplanmasi, sigirlarin otlatilmasi, daga genç çocuklarin bakimi ve tarlalarda ailelerine yardim etmeleri, kirsal kesimlerdeki çocuklarin en yaygin olarak gerçeklestirdigi islerdir. Ayrica, köylerdeki zengin evlerde hizmetçi olarak çalisarak ailelerine ekmek kazanmak konusunda destek olmaktadirlar. Bugüne kadar, yoksulluk ve yoksunluk nedeniyle, bu çocuklar, büyük kentlere göç etmektedirler. Bu durum, kentlerdeki çocuk emeginin boyutlarinin büyük ölçüde artmasina katkida bulunmustur. Büyük kentlerde, çocuklarin çogunlugu özel sektörlerde çalismaktadir. Halicilik ve tekstil sanayii, konfeksiyon, tugla ocaklari, yol ve bina insaati, ulasim ve tasocaklari Nepal'de en fazla çocuk emegi istihdam eden sektörlerdir. Bununla birlikte, binlerce çocuk madenlerde, fabrikalarda ve ev hizmetçiligi islerinde çalismaktadir. Bunun nedeni, çocuklarin ucuz bir insan gücü kaynagi olmalari ve onlarin uysal ve daha az yakinan bir tavirda çalismalaridir. Bugün için tahmin edilen 250 milyon çocuk isçi asiri derecede dayanilmaz sartlarda çalismakta; en tehlikeli ve rizikolu durumlarda yasayip çalismaktadirlar. Fiziksel, sosyal, duygusal ve ruhsal gelisim haklarindan yoksundurlar. Egitim haklari esirgenmistir ve bundan yoksundurlar. Bugün acil önlemler dikkate alinmadigi takdirde, gelecekte daha zor durumlar olacaktir. Çok yakinlarda, Ulusal Planlama Komisyonu bir gerçegi ortaya koymustur ki, 6-14 yas arasi ekonomik açidan aktif çocuk isçilerinin yüzdelik orani % 25.5'tir (% 21.4'ü ev hizmetlerinde, % 4.4'ü ev hizmetlerinde degil). Ama bu oran, "çocuk isçi" olup da, ekonomik olarak aktif olarak tanimlanmayan yüzlerce çocugu içermemektedir. Ulusal Planlama Komisyonu için CWDC tarafindan yürütülen, "Nepal'deki Çocuk Emeginin Durum Analizi" baslikli çalisma göstermistir ki, kirsal kesimdeki çocuk isçi orani % 26.3 iken, bu durum kentlerde % 16.7'dir, ve % 50.2'lik bir oran, borçlu esaret altinda bulunan ailelerin çocuklaridir. Nedenler ve Sonuçlar: Çocuk emegi konusu diger konulardan yalitilmis olarak incelenemez; çünkü, bu konu, ülkedeki sosyo-ekonomik ve politik gerçekligin hem bir nedeni, hem de sonucudur. Çocuk emegi, Nepal gibi ekonomisi büyük ölçüde tarima dayanan bir ülkede yeni bir fenomen degildir. Yillarca önceden beri feodal ekonominin bir parçasi olarak bilinmektedir. Güney Asya'da gelismekte olan diger ülkeler gibi, Nepal'deki kirsal topluluklar, sosyal adaletsizlik, ekonomik sömürü, yoksunluk ve gerilik halinde yasamaktadirlar. Kirsal kesimlerdeki artan oranda marjinallesme, topraksizlik, issizlik ve plansiz sehirlesme ülkedeki çocuk emegi sömürüsünün boyutlarindaki artisin önemli nedenlerindendir. Sürekli yoksulluk halinde olma, issizlik ve köylerde temel gereksinmelerinden yoksun olma durumu ailelerin geçimlerini saglayabilmeleri için çocuklarini ek gelir amaciyla kentlere yollamaya zorlamaktadir. Deneyimler kanitlamistir ki, bir yandan aileler çocuklarini yoksulluk yüzünden sehirlerde çalismaya yollarken, diger yandan da, büyük çogunlugu çocuk emegi sorununun getirdigi sonuçlarin farkinda degildir. Çiftçilik, plantasyon, sigir otlatma ve tarimsal borçlu esaret kirsal kesimde çocuk emeginin en yaygin biçimde görüldügü yerlerdir. Öte yandan, fabrika isleri, ev hizmetleri, insaat isleri, çöp karistiriciligi, ulasim isleri sehirlerde büyük siklikla görülen islerdir. Buna ek olarak, her geçen yilla birlikte, gerek kirsal gerekse kentsel ekonomide çocuk emeginin kullanildigi yeni alanlar göze çarpmaktadir. Bu durum, ülkedeki diger çesitli sosyo-ekonomik ve siyasal sorunla yakindan iliskilidir. Topraksizlik, kaynaklara ve üretime ulasmaktaki yetersizlik, toplumsal cinsiyet esitsizligi, topraklarin esitsiz dagilimi, issizlik, insan merkezli ve sürdürülebilir kalkinma programlarindaki yetersizlik ve çevresel kötülesme hali Nepal'deki çocuk emegin altinda yatan önemli faktörlerdir. [Kaynak: www.cwin.mos.com.np] 4. OLGULAR VE DEGERLER
Nepal'de Çocuklar-2002 Nepal'de her 100 Çocuktan,
Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı |
